Movieblog.nl

Sneeuwwitje en de zeven dwergen was een groot kassucces, maar Pinokkio en Fantasia brachten minder geld in het laatje. De volgende avondvullende tekenfilm van Disney moest dus goedkoper worden. Hij koos ervoor om minder special effects te gebruiken en de dieren in Dumbo minder gedetailleerd te tekenen. Deze stijl gebruikte Disney ook voor zijn korte Silly Symphony animatiefilms.

Dumbo is met een speelduur van 61 minuten een van de kortste Disney-films. Toch duurde het zeven maanden om de klassieker te restaureren. De negatieven zijn van nitraat, dat erg kwetsbaar is en snel vergaat. Om het verhaal over het kleine olifantje voor langere tijd te kunnen bewaren, was een digitale restauratie dan ook noodzakelijk.

Technicolor
De eerste tekenfilms van Disney zijn gefilmd met de succesive exposure methode van Technicolor. Dit houdt in dat er een zwart-wit negatief werd gebruikt. Elk shot werd drie keer gefilmd met elke keer een ander kleurenfilter voor de lens. Er werd een blauw, rood en groen filter voor de camera gezet, waarna de strips chemisch werden bewerkt en samengevoegd. Hierdoor kon het voorkomen dat er een haar of vuiltje tussen het papier en het celluloid kwam. De restaurateurs verwijderden deze vlekken digitaal.

Dave Bossert: “Voor de restauratie hebben 275.352 frames gescand. Door de digitale technologie kunnen we de frames nu op 50 tot 100 punten vastzetten, zodat de drie kleuren op precies dezelfde plaats vallen.” Het beeld op de Special Edition van Dumbo is dus haarscherp. Dumbo is gemaakt door middel van celanimatie. Een cel met een tekening erop werd op een beschilderde achtergrond gelegd en daarna een voor een gefilmd. Het restauratieteam gebruikt de achtergronden als referentie voor de kleurcorrectie van de film. Timmie de muis is in de originele film bijvoorbeeld donkerbruin, terwijl de makers hem een beige kleur hadden meegegeven.

Verfproblemen
Bossert: “De Disney-studio maakte in de jaren dertig en veertig zijn eigen verf. De schilders gebruikten toen meerdere aardetinten door elkaar. Het kwam vaak voor dat het pigment en het bindmiddel in de verf van elkaar scheidden. Dan verspreidde de verf zich over de animatiecel. Dit was vooral zichtbaar op de grote grijze vlakken van de olifanten. Ook werden de cellen vaak gewassen en opnieuw gebruikt om kosten te besparen. Daar zitten dan vaak krassen op die verwijderd moesten worden.” Joe Jiuliano: “De makers moesten sneller en goedkoper filmen, maar dat zie je niet aan Dumbo af. Ze zijn creatief met de beperkingen omgegaan.”

De restaurateurs hebben ook aan het geluid veel aandacht besteed. Sara Duran-Singer: “we werken samen met Terry Porter die de audiotrack restaureerde. Dit noemen we dan de Disney Enhanced Home Theater Mix.” Op de DVD staat een 5.1 stereo mix en de originele mono audiotrack. Helaas staat het 7-kanaalsgeluid niet op het schijfje in Nederland. De Blu-ray disc komt in ons land niet uit, omdat er te weinig extra’s zijn.

Dumbo en TimmieDe extra’s
Toch staan er op de Special Edition wel degelijk interessante extra’s. In de twee deleted scenes Het verhaal van de muis kom je eindelijk te weten waarom olifanten toch zo bang zijn voor muizen. In de Animation Research Library van Disney lagen tekeningen van een lange scène over de voorouders van Dumbo en Timmie. Hier hoorde ook een script bij. De animators hebben de tekeningen en het verhaal speciaal voor de Special Edition DVD samengevoegd.

Nog leuker is het kijkje Achter de schermen bij Disney. De making of Dumbo gaat over de glorietijd van Walt Disney in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw. De huidige medewerkers van Disney leggen uit waarom Dumbo de creatiefste en beste film van Walt is geworden. Ook kom je erachter waar de inspiratie voor de vormgeving van alle dieren vandaan komt. Animator Bill Tytla baseerde het ontwerp van Dumbo op zijn tweejarige zoontje.

Een unieke extra is Geluidsontwerp: fragment uit de vriendelijke draak, waarin je ziet hoe de geluidseffecten van trein Casey Junior zijn gemaakt. Wist je dat een vrouw de stem van de trein insprak door een vervormer tegen haar stembanden te houden?